Accountancy Burn-out

Stress en burn-out zijn een reëel probleem onder accountants door hoge werkdruk, deadlines, complexe financiële vraagstukken en strenge regelgeving. De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht in 2019 28 accountantskantoren met ruim 3.000 werknemers. Deze analyse voor accountants en leidinggevenden over psychosociale arbeidsbelasting in de sector is in 2025 nog steeds belangrijk voor preventie van accountancy burn-out.  

Vitaliteit, sporten, gezond eten, slaap en ontspanning. Goed werkgeverschap, monitoring van stress symptomen, voorkomen grensoverschrijdend gedrag, goede feedback, flexibele werkregelingen en hybride werken, duurzame inzetbaarheid, goede werk-privé balans, positieve gezondheid, preventie, pauzeren, prioriteren, heldere communicatie, delegeren, realistisch time management, gezonde werkomgeving, human resources en leiderschap; het speelt allemaal een rol om accountancy burn-out te voorkomen.

Laten we beginnen met het belangrijkste: cijfers, feiten en inzichten voor balans uit dit onderzoek.

 

Accountancy burn-out: Nederlandse Arbeidsinspectie over stress en preventie van psychosociale arbeidsbelasting (PSA)

Er zijn ongeveer 20.000 RA en AA accountants aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Uit de risicoanalyse van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat de sector accountancy een hoog risicosector is voor psychosociale arbeidsbelasting (PSA), werk gerelateerde stress of burn-out.

De Arbeidsinspectie controleerde of de accountantskantoren risico’s op werkdruk, agressie en ongewenst gedrag inventariseren. Daarnaast, of accountantskantoren de risico’s planmatig aanpakken en evalueren totdat risico’s onder controle zijn.

Van de onderzochte kantoren hadden 23 van de 28 organisaties hun psychosociale arbeidsbelasting onvoldoende onder controle. Dit betrof 132 geconstateerde overtredingen, voornamelijk op het gebied van werkdruk (22 kantoren) en ongewenst gedrag (9 kantoren).

Risico’s kunnen het beleid van een organisatie of bedrijf betreffen, het ontbreken ervan of ontbreken van naleving.

N.b. Het beeld dat de Nederlandse Arbeidsinspectie schetste in het rapport uit 2019 is indicatief en niet representatief voor accountantskantoren in Nederland. De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht in 2019 willekeurig 28 accountantskantoren (19 SRA-aangesloten) met variërende groottes:

• 10 kantoren <20 werknemers
• 10 kantoren 20-50 werknemers
• 8 kantoren >50 werknemers

 

---

 

Priorities biedt Executive coaching, beleid psychosociale arbeidsbelasting, Priorities at Work Programma en Leiderschap masterclass coaching Targets en Werkwaarden

 

---

 

Burn-out of stress bij accountancy: goed werkgeverschap en arbeidswetgeving

Of je nu spreekt over burn-out, stress of psychosociale arbeidsbelasting, depressie of mentale gezondheid, belangrijk is de naleving van de Arbeidsomstandighedenwet rond psychosociale arbeidsbelasting door werkgevers.

Artikel 3, lid 2 Arbeidsomstandighedenwet: De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en – indien dat niet mogelijk is – beperking van psychosociale arbeidsbelasting (PSA).

Psychosociale arbeidsbelasting omvat: werkdruk, stress, discriminatie, agressie, intimidatie en seksuele intimidatie.

De laatste jaren en met de Commissie Van Rijn (2023-2024) is veel aandacht gekomen voor grensoverschrijdend gedrag en dat onderzoeksrapport is ook in voor accountants burn-out relevant.

 

Conclusies accountancy en psychosociale arbeidsbelasting (algemeen)

• • • 23 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren beheersen een of meerdere risicofactoren voor psychosociale arbeidsbelasting onvoldoende. In het totaal zijn 132 overtredingen geconstateerd.
    • 22 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben de aanpak van werkdruk niet in orde.
    • 2 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben in totaal 2 overtredingen agressie.
    • 9 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben in totaal 103 overtredingen ongewenst gedrag.
    • 13 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben geen actuele Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) met een plan van aanpak of deze waren niet getoetst door een gecertificeerde arbodienst of kerndeskundige.
    • Bij 5 kleine accountantskantoren met minder dan 20 werknemers zijn geen overtredingen geconstateerd

Oordeel Arbeidsinspectie over psa

1. te weinig maatregelen De Nederlandse Arbeidsinspectie vindt dat accountantskantoren te weinig maatregelen treffen om werkdruk en ongewenst gedrag bij hun werknemers te voorkomen of beperken.
2. Basale arbozorg ontbreekt De helft van de geïnspecteerde accountantskantoren mist basale arbozorg elementen zoals een actuele en getoetste Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) met een bijbehorend plan van aanpak.
3. PSA onvoldoende in kaart Twee derde van de geïnspecteerde accountantskantoren heeft de PSA-risico’s onvoldoende in kaart gebracht.
4. Beter gesprek De Nederlandse Arbeidsinspectie vindt dat werkgevers en werknemers in de accountancy meer met elkaar in gesprek moeten gaan over de achterliggende oorzaken van werkdruk en hiervoor meer passende maatregelen kunnen treffen.

 

Arbeidsinspectie: accountancy moet werkdruk aanpakken

• • 24 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben de aanpak van werkdruk niet in orde.
  • 19 van de 28 accountantskantoren hebben de oorzaken van werkdruk niet in kaart gebracht. Een goede beheersing van werkdruk begint met een getoetste RI&E met daarin een goede analyse van de PSA-oorzaken die in de organisatie en bij de verschillende afdelingen of functiegroepen spelen.
  • Bij 4 kleine geïnspecteerde accountantskantoren is er geen sprake van werkdruk.
  • Bij 11 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren is er volgens de inspecteurs sprake van werkdruk. Bij nog eens 10 accountantskantoren kan de inspecteur het niet goed inschatten.
  • Uit documenten en gesprekken met werkgever en werknemers bij de 11 kantoren waar sprake is van werkdruk werd werkdruk onder andere veroorzaakt door: te veel werk (11x), te hoog werktempo (10x), druk veroorzaakt door de keten (6x), stijl van leidinggeven (5x), privé-werkbalans (3x), autonomie (3x) en afwijkende werktijden (3x).

Oordeel Nederlandse Arbeidsinspectie over werkdruk in accountancy

De accountantskantoren laten nog veel kansen liggen om werkdruk, stress, ongewenst gedrag en agressie te verminderen. Arbeidsinspectie verwacht dat kantoren hun arbozorgbeleid op orde brengen met actuele RI&E met plan van aanpak. Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), de Monitoring Commissie Accountancy (MCA), SRA, NBA en young profs NBA hebben een belangrijke taak bij het minderen van werkdruk. Kantoren moeten snel oorzaken van stress in kaart brengen, passende maatregelen treffen en PSA-beleid borgen en gebruik maken van goede voorbeelden uit de sector en beschikbare instrumenten. De Arbeidsinspectie vertrouwt erop dat de accountant sector zelf verder gaat met de aanpak en borging van PSA en kijkt aan de hand van de inspanningen binnen de sector of nieuwe inspecties PSA de komende jaren noodzakelijk zijn.

Agressie in accountancy

• • • Bij 2 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren zijn in totaal 2 overtredingen agressie geconstateerd.
    • Eén maal waren de risico’s onvoldoende geïnventariseerd en één maal was de melding, registratie en analyse van incidenten niet in orde.
    • Uit de opgevraagde documenten en gesprekken met werkgever en werknemers gaven slechts enkele accountantskantoren aan dat er sprake was van agressie naar werknemers. Dit aantal kan onderbelicht zijn omdat ongewenst gedrag van cliënten door accountantskantoren niet als agressie wordt gezien.

Oordeel Nederlandse Arbeidsinspectie over agressie in accountancy

• • • De Nederlandse Arbeidsinspectie vindt dat het agressie beleid bij de accountantskantoren meestal in orde is, maar dat er meer aandacht moet zijn voor het herkennen van verbale instrumentele agressie. Enkele kantoren geven aan dat het voor komt, maar andere kantoren herkennen ongewenst gedrag van cliënten niet als agressie.

 

Ongewenst gedrag bij accountantskantoren

• • • 9 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren hebben in totaal 90 overtredingen ongewenst gedrag.
    • De belangrijkste overtredingen zijn het ontbreken van de risico-inventarisatie van ongewenst gedrag en/of het plan van aanpak, het ontbreken van een klachtenregeling en –commissie. Ook de training van leidinggevenden en werknemers schiet te kort.
    • Uit de toegestuurde documenten en uit gesprekken met werkgevers en werknemers blijkt dat bij 3 van de 28 geïnspecteerde accountantskantoren sprake is van ongewenst gedrag. Het betreft vooral ongewenst gedrag van collega’s of leidinggevenden. De overige kantoren geven aan dat er bij hen geen sprake is van ongewenst gedrag, maar hebben dat niet altijd goed in kaart gebracht. Er is geen specifieke aandacht voor discriminatie.
    • Vertrouwenspersonen en klachtenregelingen zijn vaak gericht op de kwaliteit van de dienstverlening en niet  altijd op ongewenst gedrag van werknemers en leidinggevenden onderling.
    • Er wordt vaak niet gemeld omdat het incident te beperkt is of omdat werknemers niet weten waar ze het moeten melden of omdat ze bang zijn voor gevolgen voor hun carrière.

Oordeel Nederlandse Arbeidsinspectie grensoverschrijdend gedrag, discriminatie en intimidatie in accountancy

• • • De Nederlandse Arbeidsinspectie vindt dat in het beleid ongewenst gedrag van de geïnspecteerde accountantskantoren nog veel basale elementen ontbreken, zoals een goede risico-inventarisatie en de voorlichting en training van werknemers en leidinggevenden.
    • Omdat in een aantal organisaties een goede risico-inventarisatie, voorlichting en training ontbreekt kan het zijn dat de medewerkers en leidinggevenden de risico’s op ongewenst gedrag binnen hun organisatie nog niet herkennen of erkennen.
    • Om ongewenst gedrag te voorkomen moeten incidenten altijd veilig bespreekbaar zijn binnen de organisaties. Accountantskantoren moeten meer grip krijgen op het onbewust en soms ook bewuste ongewenst gedrag en discriminatie.

 

Werkdruk en stress bij jong professionals in accountancy

Tijdens de inspecties verkende de Nederlandse Arbeidsinspectie welke specifieke PSA-risico’s er bij jong professionals zijn en welke maatregelen ingezet of gewenst worden voor deze doelgroep.

1. Specifiek werkdrukbronnen voor jonge professionals in accountancy

Specifieke werkdrukbronnen voor jonge professionals zijn volgens de kantoren vooral:

• piekbelasting
• techno stress
• combinatie opleiding en werk
• te veel werk
• onervarenheid in het werk
• omgaan met klanten en
• perfectionisme

 

2. Aanbevolen maatregelen voor young professionals in accountancy

Goede maatregelen zijn o.a.

• bespreekbaar maken van werk, opleiding en privé
• coaching van de jong professional
• het geven van goede feedback
• training leidinggevenden in omgaan met jong professionals
• training techno stress
• bespreken van ervaren werkdruk
• niet alleen sturen op overwerk, maar ook op niet geschreven uren

 

3. Specifieke agressie risico’s voor jonge professionals

Specifieke agressie risico’s voor jonge professionals zijn:

het omgaan met lastige klanten en

de afwezigheid van voorlichting en training bij aanvang van hun werkzaamheden

Naast een goede training en begeleiding is ook het overnemen of aanspreken van lastige klanten een goede maatregel. In sommige kantoren wordt ook afscheid genomen van lastige klanten die geen verbetering laten zien.

 

4. Leiderschap, leidinggeven en young professionals

• • • De afhankelijke positie tussen jong professional en leidinggevende maakt preventie van PSA moeilijk, met name ongewenst gedrag.
    • Zo worden problemen met particulieren/zakelijke klanten niet altijd opgelost of worden meldingen niet door gegeven aan vertrouwenspersonen door leidinggevenden.
    • Incidenten worden niet gemeld omdat men niet bekend is met de procedures of men bang is voor de carrière.
    • Er is nog weinig oog voor onbewust ongewenst gedrag.
    • Ook is er sprake van discriminatie bijvoorbeeld op deeltijdwerk. Hier kan goede voorlichting en training en het samen bepalen van de gewenste cultuur helpen om jong professionals te binden.
    • Let ook op samenloop van verschillende PSA factoren als agressie en ongewenst gedrag. Een hoge werkdruk gecombineerd met agressie of ongewenst gedrag kan sneller leiden tot uitval of uitstroom.

 

---

Accountancy burnout: Executive Coaching voor duurzame prestaties of beleid PSA

Als je op zoek bent naar meer informatie over Accountancy Burnout, kan het zijn dat je interesse uitgaat naar:

Priorities voor Accountants

Nachtenlang wakker liggen door deadlines, het gevoel van ‘nooit goed genoeg zijn’, of de angst om over werkdruk te praten? U (of: je) bent niet alleen. Met het vinden van deze site van Priorities bracht je de oplossing binnen handbereik.

Vaak zien we stress en werkdruk als individueel issue. We ervaren het als een persoonlijk issue dat wij zelf moeten oplossen. Dan is het goed om bovenstaande kennis te hebben, dat stress, burn-out en psychosociale arbeidsbelasting vanuit compliance een belangrijke werkgeversverplichting is. Met die mindset doorbreken we taboes die ons van een goede oplossing weghouden

Neem contact op met Priorities voor een directe en goede oplossing. Een kennismakingsgesprek is kosteloos, vrijblijvend en vertrouwelijk.

Lees verder bij deze informatie en tips en download het Ebook Priorities at Work | 9 Werkende Oplossingen voor Werkdruk. 

Priorities voor Leidinggevenden Accountancy

Verliezen jullie waardevolle mensen door uitval, ziekte of burnout? Of staat de kwaliteit van dienstverlening aan cliënten onder druk? De kosten zijn hoog:

• Uitval door burn-out en langdurig ziekteverzuim
• Verlies van ervaren professionals
• Verminderde kwaliteit van dienstverlening
• Reputatieschade en compliance-risico’s

Wilt u na het lezen van deze resultaten van de Nederlandse Arbeidsinspectie aan de slag met werkende oplossingen voor uw werkdruk (voor uzelf, Young Professionals of mensen die u leiding geeft)? Wilt u weten wat Priorities voor u kan betekenen?

Neem contact op met Priorities om te bespreken wat u wilt actualiseren aan uw beleid en oplossingen psychosociale arbeidsbelasting ,  Workshop Werkdruk en Work Life Balance (inclusief Priorities’ Werkdrukspel) of een van uw mensen met executive coaching te ondersteunen. Lees verder bij deze informatie en tips en download het Ebook Priorities at Work | 9 Werkende Oplossingen voor Werkdruk. 

 

Over Priorities

Werkstress ontwikkelt zich geleidelijk en is in vroege stadia beter beheersbaar. Preventieve maatregelen zijn niet alleen effectiever, maar ook economisch verstandiger dan reactieve interventies na uitval. Priorities is sinds 2004 gespecialiseerd in executive coaching en werkdrukoplossingen voor o.a. c-suite, hoogleraren, advocaten, directeuren, managers en professionals in de accountancy. Onze dienstverlening omvat zowel individuele executive coaching als organisatorische interventies voor PSA-beleid en cultuurverandering.

Voor individuele accountants kunnen effectieve interventies bestaan uit:

• • • Executive coaching- video
    • Executive coaching work-life balance
    • Leiderschapscoaching in o.a. communicatie en verwachtingsmanagement

Voor organisaties zijn relevante maatregelen:

• • • Ontwikkeling van adequaat PSA-beleid met training voor leidinggevenden
    • Implementatie van ondersteunende systemen
    • Reguliere monitoring van werkdruk of workshop werkdruk en work life balance 

Voor young professionals: aanbevolen aanpak en interventies zijn:

• • • Executive coaching en mentorship programma’s
    • Training in omgaan met moeilijke klanten
    • Ondersteuning bij het combineren van werk en studie
    • Training voor leidinggevenden in het begeleiden van jonge professionals

Download Ebook Priorities at Work | 9 Werkende Oplossingen voor werkdruk.

Compliance – Executive coaching – Ebook Priorities at Work

Wat mij vaak opvalt, is dat mensen werkdruk ervaren als een individueel issue. Regelmatig gaat het gepaard met een gevoel van ‘niet goed genoeg zijn’. Of het is omgeven met taboe: ‘Laat ik maar niet zeggen dat ik nachtenlang wakker lig’. Ook kan een gevoel van machteloosheid spelen: ‘Dit is toch niet op te lossen’ of ‘Het hoort erbij’.

Een belangrijk perspectief is dat de aanpak van werkstress een belangrijke verantwoordelijkheid is van de werkgever op grond van de arbeidsomstandighedenwet.

Sandra Kruijt

 

 

 

(Publicatiedatum 17-2-2020 bijgewerkt mei 2025)

---

 

Bronnen:

Resultaten en Conclusies Accountancy 2019 – Inspectie SZW

SRA (geraadpleegd op 13-1-2023)

 

---