Arbeidsinspecties van de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn een belangrijk onderdeel om ervoor te zorgen dat werkgevers zich houden aan regelgeving rond veiligheid en gezondheid op het werk. Ook de controle op werkdruk, stress, burn-out en grensoverschrijdend gedrag hoort hierbij (zgn. psychosociale arbeidsbelasting). Het is een belangrijke randvoorwaarde voor veilig en gezond werken.
Jaarplan 2026 Nederlandse Arbeidsinspectie
Het Jaarplan beschrijft hoe de Nederlandse Arbeidsinspectie in 2026 resultaten wil bereiken. Dit is het 4e uitvoeringsjaar van het Meerjarenplan 2023-2026, waarin de koers van de Arbeidsinspectie voor vier jaar werd beschreven. Lees meer of download: Jaarplan 2026 Nederlandse Arbeidsinspectie.
Het toezicht op veilig en gezond werk blijft in 2026 georganiseerd vanuit elf (11) programma’s op verschillende thema’s. Voor werkdruk, stress, burn-out en grensoverschrijdend gedrag is het Programma PSA, Arbeidsmarktdiscriminatie en Fysieke belasting belangrijk. Ofwel: het Programma Werkdruk en Ongewenst gedrag.
Maatschappelijk belang van Programma Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA) van de Nederlandse Arbeidsinspectie
Is uw werkplek de afgelopen jaren bezocht door de Nederlandse Arbeidsinspectie? Wilt u meer weten over wat de Nederlandse Arbeidsinspectie doet op het gebied van werkstress, burn-out en grensoverschrijdend gedrag? Dit vindt u terug in het jaarplan Arbeidsinspectie.
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is 1 van de grootste risico’s op het terrein van gezond werken. Onder PSA verstaan we werkstress door werkdruk, agressie en geweld, ongewenst gedrag zoals discriminatie, pesten en grensoverschrijdend gedrag. Los van de persoonlijke schade voor individuele werknemers, toont onderzoek aan dat uitval door PSA werkgevers jaarlijks rond de 3 miljard euro kost. De maatschappelijke kosten bedragen jaarlijks meer dan 20 miljard euro.
Naast discriminatie op de werkvloer wordt ook arbeidsmarktdiscriminatie steeds minder getolereerd. De Nederlandse Arbeidsinspectie bereidt zich voor op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel toezicht gelijke kansen bij werving en selectie. Daarbij zet zij verkennende inspecties in, op basis van een online vacaturescanner.
Uit nadere analyses blijkt dat risico’s op psychosociale arbeidsbelasting en arbeidsmarktdiscriminatie problemen zich voordoen in uiteenlopende sectoren. Bekende sectoren zijn het onderwijs en de zorg, maar de problematiek speelt ook in de beveiliging en opsporing, vervoer (goederen en personen), industrie, kunst en cultuur en bij politie en defensie.
Bron: Nederlandse Arbeidsinspectie
Artikel 3, lid 2 Arbeidsomstandighedenwet
De basis van preventie van uitval, ziekteverzuim, stress, burn-out en werkdruk is de Arbeidsomstandighedenwet (artikel 3 lid 2 Arbeidsomstandighedenwet).
De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en – indien dat niet mogelijk is – beperking van psychosociale arbeidsbelasting (Artikel 3 lid 2 Arbeidsomstandighedenwet).
Voor gezond en veilig werk en goed leiderschap is goede controle op de naleving vanuit de Arbeidsinspectie noodzakelijk.
De arbeidsomstandighedenwet en inspecties van de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn belangrijke randvoorwaarden voor gezond en veilig werk. Als de randvoorwaarden goed zijn, kun je daarna aan de slag met het oplossen van werkdruk, voor jezelf of voor je team.
Nieuw meerjarenplan 2027-2030
In 2026 werkt de Arbeidsinspectie aan een nieuwe risico- en omgevingsanalyse en een nieuw Meerjarenplan 2027-2030. Dat zal de concrete uitwerking voor de middellange termijn zijn van de missie: eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen.
Sandra Kruijt
