Het serieuze werk is weer gedaan. Zoals u hebt gezien, heb ik in januari 2011 met Gabor Mooij, (HRM)journalist, een epaper gepubliceerd over mantelzorg. Een praktisch en zakelijk stuk over wat mantelzorg is, met concrete informatie over de regelingen op dat gebied, een aantal praktijkvoorbeelden, met een doorkijk naar toekomstige ontwikkelingen (vergrijzing, bezuinigingen zorg). Het is bedoeld voor werkgevers, managers en werkende mantelzorgers zelf.

Het is op veel belangrijke (human resource) managementsites overgenomen. Een greep uit de dingen die gebeurden na de lancering van het epaper. Het werd me weer duidelijk dat mantelzorg hot is en dat het nog maar het begin is van wat gaat komen.

De aandacht voor mantelzorg gaat de komende jaren nog enorm toenemen. Ik werd gevraagd voor een symposium ‘Zorg voor Mantelzorg’ dat studenten van de Hogeschool Leiden organiseren.

Daarnaast kreeg ik contact met bijzondere mensen, die mij leerden dat er een groot verschil is tussen mantelzorg 24/7 en mantelzorg eens per maand een uurtje. Die mij ook van het verschil vertelden tussen partnerzorg en mantelzorg. Zorgen voor je zieke partner is heel anders dan zorgen voor je zieke ouder.

Ook leerde ik dat mantelzorgers van kinderen (bijvoorbeeld van een autistisch kind) een categorie is die helemaal niet aangesproken wil worden als mantelzorger. Je bent en blijft en voelt je ouder/vader/moeder en niet mantelzorger.

Differentiatie is kortom heel belangrijk. Waar hebben we het over? Moet u als werkgever iemand vrij geven als 24/7-mantelzorger of 1/30-mantelzorger?

Bedrijven besteden aandacht aan mantelzorg

Ook leerde ik dat in bedrijven inmiddels wel wat aandacht aan mantelzorg wordt besteed, maar dat bij de inventarisatie van hoeveel mantelzorgers er in het bedrijf zijn, er soms geen duidelijkheid komt. Mantelzorgers melden zich niet. Waarom? Wellicht omdat ze zichzelf niet als mantelzorger zien, niet zo behandeld willen worden, het onderdeel van hun privéleven vinden of er op het werk niet over willen spreken. Mocht u in een vergadering eens vragen: ‘Wie is hier mantelzorger, m.a.w. wie zorgt hier voor anderen en wie zijn die anderen voor wie u zorgt?’ dan ben ik benieuwd wat u te horen krijgt.

Mantelzorg, c’est le ton qui fait al musique

Wat ik u graag meegeef uit alle reacties van de echte mantelzorgers is hoe belangrijk de juiste toon is, of zoals de Fransen zeggen ‘C’est le ton qui fait la musique’. Mantelzorgers zijn niet zielig en willen dus ook niet als zodanig aangesproken worden. Het zijn vaak niet de minsten onder ons. Het zijn vaak sterke mensen die hard werken, die vaak geen keuze hebben en/of bewust geen andere keuze hebben willen maken. Het zorgen voor een ander doen zij ‘gewoon’ of ‘gewoon erbij’. Voor die (in mijn ogen vaak immense) klus willen ze erkenning en geen medelijden. En ze willen zeker niet op de verkeerde toon in aangesproken worden. Alsof ZIJ hulp nodig hebben. Zij GEVEN juist hulp en dan past alleen welgemeende bewondering, dank of een compliment.

Zal ik u vertellen wat ik denk over mantelzorg? Het wordt een belangrijk issue in duurzame inzetbaarheid, in HRM, in leidinggeven, een belangrijk management issue. Vorige week heb ik de cijfers weer voorbij zien komen over ontgroening en vergrijzing. Die liegen er niet om.

Mantelzorg, ik zou de term pimpen

Nu deze belangrijke onderwerpen weer serieus behandeld zijn, is het eindelijk tijd voor een luchtige constatering over het woord zelf: ´mantelzorg´. Mag de term misschien wat aansprekender?

Als ik het woord hoor, denk ik namelijk aan mijn lieve oma. Als we naar buiten gingen stond ze in de gang, met haar opgestoken haren in een knotje en dan zei ze: “Wacht even, ik moet even mijn mantel aantrekken”. En dan deed ze d’r jas aan.

Mijn oma zong prachtig en was een van de vrolijkste mensen die ik ken. Mijn leukste verhalen komen bij haar vandaan. Dus ik denk graag aan haar. Maar ja, die mantel … dat woord alleen al …

Het andere eind van het spectrum is Kluun. Kluun is misschien wel de eerste mantelzorger waar wij op grote schaal van gelezen hebben. Maar of hij ‘mantelzorger’ genoemd had willen worden, zouden we moeten navragen.

Ergens tussen deze twee uitersten zweeft het woord ‘mantelzorg’. Ik zou dus de term ‘mantelzorg’ in een vette, nieuwe, jas steken, hip en hot maken. Dan krijg je er automatisch meer zin in om er iets mee te doen. Dan dekt de vlag de lading ook. Mantelzorgers dat zijn de stoere mannen en vrouwen onder ons, die naast hun werk gewoon nog voor een ziek familielid zorgen of voor hun zieke partner. Kijk, dat zijn de mensen die weten wat werken is.

Helemaal voor hen: Work hard. Live balanced. Sandra Kruijt

Deel dit artikel